Route des Fagnes et Lacs

Controle: september 2010

Lengte: 137km

Hoogtemeters: 1800m

Kenmerken

Routes des Fagnes et Lacs (FR), Venn und Seen Route (DE) of Venen- en Merenroute (NL). Zoals de benaming al aangeeft, voert de route voor een groot deel over venen en langs meren. Het hooggelegen gedeelte van de route, ongeveer tussen Eupen en Malmédy, heet de Hoge Venen. Dit gebied is een uitgestrekt veenplateau, dat door zijn hoge ligging veel bewolking en kou opvangt. De route bevat twee zeer lange beklimmingen, maar volgt verder een golvend parcours. Beide lange beklimmingen komen (uiteraard) uit boven op de Hoge Venen. Door het ruige winterse klimaat en de natte veengronden heeft het een bijzondere flora en was het in het verleden onbewoonbaar en ondoordringbaar. Samen met de Eifel vormt het een uitgestrekt beschermd natuurgebied. Verder gaat de route langs drie stuwmeren, namelijk die van Eupen (1951), Robertville (1928) en Bütgenbach (1932).

Voor GPS gehele route: Fagnes et Lacs (a)
Voor gehele route in Google Maps: kaart (a)
Voor GPS bovenste helft van de route: Fagnes et Lacs (b)
Voor bovenste helft route in Google Maps: kaart (b)

Beginpunt: Eupen of Malmédy

Eupen ligt op 37 km (40 minuten) van Valkenburg.

Vanuit Valkenburg volg je de borden naar Margraten. In Margraten (voorbij de kerk) ga je bij de stoplichten linksaf richting Gulpen. Na ongeveer 2 km ga je rechtsaf richting De Planck (grensovergang). Deze weg moet je 12 km blijven volgen tot 5 km voorbij de grensovergang. Op een kruispunt met een witte autogarage ga je linksaf en volg je de borden naar Eupen. In het begin van Eupen kom je op een T-kruising met met een rotonde. Hier ga je linksaf richting “Zentrum”, en direct hierna rechtsaf richting Monschau. Je blijft de borden “Monschau” volgen. Op het einde van Eupen kom je na een korte afdaling op een rotonde. Vlak hierachter rijd je over een brug en zie je het eerste routebordje. Direct na de brug kun je de auto rechts parkeren. Voor de navigatie: Schilsweg 2, Eupen (B50.621666;L6.040608) (Voor een tweede parkeerplaats 5,5 km verder : zie “Alternatief” hieronder) Je zit nu al op de route. Volg het richtingbord Monschau. Bedenk ook of je de route volgt over de hoofdweg, of het alternatief neemt.

Malmédy ligt op 91 km (1 uur) van Valkenburg. Voor de navigatie: Rue Devant les Religieuses, Malmédy (B50.425367;L.6.023846)
Je neemt de A2 richting Luik (Liège). Je gaat niet naar Luik, maar neemt 8 km na de grensovergang de E40 richting Aachen (Aken). Na 15 km neem je de E42 richting Verviers. Na 32 km neem je de afslag Malmédy en volg je de borden naar Malmédy. Als je het centrum nadert, zit je al op de route. In dit stadje zijn meerdere parkeerplaatsen. Je komt altijd weer op de route door de borden naar Eupen te volgen.

Alternatief
Het begin van de route gaat van Eupen richting Monschau. Dit is een voortdurend stijgende rechte weg met hard rijdend verkeer en een onaangenaam wegdek. Er is echter een autovrije weg die parallel aan deze hoofdweg loopt. Je komt er als volgt. Je volgt vanaf de (eerstgenoemde) parkeerplaats het richtingbord Monschau. Na één kilometer kom je bij een rotonde. Hier ga je niet naar Monschau, maar linksaf richting “Eupen” en “Wesertalsperre”. Volg de borden naar de stuwdam (“barrage” en “Talsperre”). Bij de stuwdam (5 km) kun je linksaf naar een parkeerplaats. Voor de navigatie: B50.622388;L6.091742). Als je echter al op de fiets zit, ga je rechtdoor het autoloze pad op. Negeer hier het verbodsbord en iets later de slagboom. Volg verder van het fietsroutenetwerk de nummers 55 – 54 – 53 – 69 (met dank aan Jaap Stumphius van de Driebergse Tourclub), of gebruik de volgende beschrijving:

Rijd nu steeds rechtdoor (dus niet links om het meer). Op twee punten moet je opletten:
– als de weg naar rechts afbuigt richting Ternell (11 km): neem de (smallere) weg rechtdoor;
– op T-splitsing na een stukje slecht wegdek(13 km): rechtsaf
Vervolgens rechtdoor rijden (richting Mützenich), totdat je op een T-kruising (15 km) op de hoofdweg komt. Linksaf zit je weer op de route.

Adviezen en ontbrekende bordjes

Bij de km-aanduiding zijn we uitgegaan van het beginpunt Eupen en de autovrije weg die parallel loopt aan de weg naar Monschau. Zie “Alternatief” hieronder.

47 km – In Weywertz volgen de bordjes elkaar snel op. Al gauw na de kerk staat een bordje (LA) onopvallend aan de linker kant.

53 km – In Bütgenbach op de rotonde met een kunstwerk dat een fietser uitbeeldt, ga je LA, richting Wirtzfeld. Het bordje ontbreekt.  Hierna zie je bij de tweede straat rechts al gauw het routebordje RA.  (Met dank aan Wil en Kees de Jong)

71 km – In het centrum van Amel ontbreekt een bordje. Ga bij de T-splitsing RA en volg hierna de bordjes van de Ourtalroute.

110 km – Malmédy. Bij een rotonde staat een routebordje met een pijl naar links met daaronder een blauw bordje “direction Eupen”. Even verderop, op het einde van een plein met bomen, geeft een enigszins verscholen routebordje inderdaad aan dat je naar links moet richting Eupen.

137 km – Onderaan de lange afdaling ga je op de rotonde rechtsaf: je bent bij de eerstgenoemde parkeerplaats.

Inkorting

Wil je alleen het noordelijke gedeelte van de route fietsen, volg dan vanaf Robertville (40 km) de borden naar Malmédy. In Malmédy kom je weer op de route door de borden naar Eupen te volgen. De route is dan 77 km.

Wil je alleen het zuidelijke gedeelte fietsen, dan start je bijvoorbeeld in Malmédy, en volg je vandaaruit de borden naar Robertville. In deze plaats sla je op een hoofdweg rechtsaf richting Waimes, (weer) naar het meer van Robertville (Lac de Robertville).

Andere afsteekmogelijkheden worden aangegeven door een klein bordje onder een routebordje met daarop in drie talen het woord “inkorting”. Je vindt zo’n bordje in Sourbrodt voor de noordelijke helft, en in de klim na Bévercé, richting Xhoffray, voor de zuidelijke helft. We hebben deze laatste twee inkortingen niet gecontroleerd, maar mocht er een bordje ontbreken, dan volg je voor de zuidelijke helft de borden “Xhoffrait”, “Longfaye”, “Ovifat” en “Sourbrodt”, en voor de Noordelijke helft andersom.

Beziens- en wetenswaardigheden

De tweetalige benaming geeft aan dat de route zowel door een Frans- als Duitstalig gebied loopt. De routebordjes geven het taalgebied aan. In het Duitstalige gebied ga je 10 km door een stukje Duitse Eifel, en verder door Duitstalig België. De inwoners mogen hier van de Belgische regering naast het Frans het Duits (hun oorspronkelijke taal) gebruiken in het onderwijs en regionale bestuur.

Langs de route liggen een paar oude spoorbruggen. Hier loopt vanaf 1889 de Vennbahn; de spoorlijn die deels door de Hoge Venen gaat, van Aken tot in Luxemburg. Nu is van deze spoorlijn een 125 km lang fietspad gemaakt. Ziewww.vennbahn.eu.  In Waimes is er een aftakking naar Malmédy, Stavelot en Trois Ponts.

Onder Malmédy ligt Ligneuville. Dit dorp was in de 19e eeuw een bekend kuuroord. Het kerkhof telt dan ook een aantal 19e-eeuwse graftomben van de toenmalige rijken, die vaak van heel ver kwamen.

Malmédy is in december 1944 tijdens het Ardennenoffensief van de Duitsers vrijwel volledig verwoest door luchtbombardementen. Na de oorlog werd het in Ardense stijl herbouwd.

Mont Rigi is de plek waar de weg tussen Malmédy en Eupen een aftakking heeft naar o.a. de Botrange, het hoogste punt van België (bijna 700 meter). Mont Rigi ligt dan ook vlak bij dit hoogste punt. Bij Mont Rigi begint een afdaling van 14 km naar Eupen, gelegen beneden in het dal van de Vesdre (Duitstalig: Weser). De klim vanuit Eupen naar Mont Rigi is de langste die we kennen in de Ardennen. Op Mont Rigi ligt alleen een restaurant met dezelfde benaming.

De Baraque Michel is de bekendste plek van de Hoge Venen. Vele borden uit de omgeving wijzen je de weg ernaartoe. Toch bevinden zich hier slechts een hotel-restaurant, een friture en een parkeerplaats. Van oudsher is Baraque Michel een plek waar reizigers onderdak konden krijgen. Temidden van de ruige onherbergzame Hoge Venen was dit een plek van levensbehoud. Tot 1914 liep hier de grens tussen België en Duitsland.

Het Hertogenwoud begint een paar kilometer na de Baraque Michel, in de iets steilere afdaling naar Eupen. Dit woud is het grootste aaneengesloten stuk bos van België.

Terrasjes

Eupen, Robertville, Bütgenbach, Malmédy, Baraque Michel

Kaartje

Fagnes